give a short, clear presentation without a script on a topic of their choice

Malengo ya Somo (Cambridge IGCSE Swahili 0262)

  • Wanafunzi watajifunza kusoma, kuandika, kusikiliza, na (ikiwa amechagua) kuwasilisha mazungumzo mafupi, sahihi, na yenye ufasaha kwa Kiswahili.
  • Ufuatiliaji wa viwango vya AO1‑AO4 (ufahamu wa maana, muundo, majibu, uhalisia).
  • Masaa ya mafunzo yanayopendekezwa: **130–150 saa** ya mafunzo ya mwongozo (guided‑learning hours).

Muhtasari wa Uzito wa Vipengele vya Mtihani

Sehemu ya Mtihani Uzito (% ya alama jumla) Ufafanuzi wa uzito
Reading & Writing (Papri 1) 67 % Inajumuisha maswali yote ya kusoma (R1‑R4) na kuandika (W1‑W5).
Listening (Papri 2) 33 % Maswali R5‑R8 na L1‑L4.
Speaking (Hiari) Ni kipengele cha hiari; alama zake hazichangiiwi kwenye alama za jumla.

Ufafanuzi wa Malengo ya Lugha (AO1‑AO4)

AO Ufafanuzi
AO1 Kuelewa na kufafanua maana ya maandishi na maelezo.
AO2 Kutumia muundo sahihi wa sentensi, aya, na muundo wa jumla.
AO3 Kujibu maswali kwa usahihi, ufasaha, na kutekeleza maelekezo.
AO4 Kutoa maudhui halisi, yenye mtindo unaofaa, na kuzingatia usawa wa kisarufi, tahajia, na msamiati.

Reading – Aina za Maandishi na Mazoezi (R1‑R4)

Aina za Maandishi (kulingana na Syllabus)

  • Ujumbe wa umma (public notice)
  • Matangazo / tangazo (advertisement, flyer, poster)
  • Barua rasmi na isiyo rasmi
  • Barua pepe (formal & informal)
  • Blog, tovuti, au chapisho la mtandaoni
  • Ripoti (report), maelezo ya kisayansi / kijamii
  • Habari za magazeti / magazini
  • Simulizi / hadithi fupi
  • Maelezo ya kiutamaduni (guide, manual, brochure)

Muundo wa Mazoezi ya Reading

Zoja (Exercise) Aina ya Maswali AO zinazojumuishwa Muundo wa Jibu
R1 – Short‑answer (2–3 sentences) Maswali 5‑8, majibu mafupi AO1, AO3 Jibu la moja‑au‑mbili sentensi, linasimamia uelewa wa maana.
R2 – Multiple‑matching Uhusiano kati ya sentensi/para na maelezo AO2, AO3 Chagua chaguo sahihi kutoka kwenye orodha.
R3 – Note‑making / Gap‑fill Kujaza nafasi zilizoachwa AO1, AO2 Jaza maneno/misemo sahihi kulingana na muktadha.
R4 – Summary (≈70‑100 maneno) Muhtasari wa maandishi bila maoni binafsi AO1, AO2 Muhtasari wa muundo na maudhui kuu.

Writing – Aina 6 za Kazi (W1‑W5) na Mtazamo wa AO

Kazi ya Kuandika Maneno (takriban) Muundo/Maelekezo AO zinazohusishwa
W1 – Barua rasmi / isiyo rasmi 80‑120 Salamu, utangulizi, maelezo, hitimisho, sahihi. AO1, AO2, AO4
W2 – Barua pepe (formal / informal) 80‑120 Salamu, madhumuni, maelezo, ombi, hitimisho. AO1, AO2, AO4
W3 – Muhtasari (summary) 70‑100 Kutoa muhtasari wa maandishi ya kusoma, bila maoni binafsi. AO1, AO2
W4 – Makala / blog 120‑180 Kuchora hoja, kutoa mifano, hitimisho la maoni. AO1, AO2, AO4
W5 – Ripoti / tathmini 150‑200 Utangulizi, maelezo, matokeo, mapendekezo. AO1, AO2, AO4
W6 – Insha ndefu (≈200 maneno) ≈200 Utangulizi, hoja kuu 2‑3, hitimisho. AO1, AO2, AO4

Umuhimu wa Register & Style (AO4)

  • Uchaguzi sahihi wa formal / informal kulingana na aina ya kazi.
  • Kutumia msamiati unaofaa (mfano: “niandikie” vs “naomba”).
  • Kusoma na kuandika kwa tahajia sahihi (alama za nukta, koma, nukta mbili, alama za mkazo).

Listening – Mazoezi na AO (L1‑L4)

Zoja (Exercise) Aina ya Maswali AO zinazojumuishwa Muundo wa Jibu
L1 – Ujumbe wa simu (short‑answer) Maswali 5‑8, majibu mafupi AO1, AO3 Jibu la sentensi moja au mbili.
L2 – Ripoti ya habari / hali ya hewa (gap‑fill) Kujaza nafasi zilizoachwa AO1, AO2 Jaza maneno sahihi kulingana na muktadha.
L3 – Matangazo ya usafiri (multiple‑matching) Kulinganisha taarifa na maswali AO2, AO3 Chagua chaguo sahihi kutoka kwenye orodha.
L4 – Mazungumzo ya kijamii / mahojiano (short‑answer + summary) Maswali ya maelezo na muhtasari mfupi AO1, AO3, AO4 Jibu la sentensi fupi; muhtasari wa 2‑3 sentensi.

Kumbuka:

  • Audio inapatikana kupitia **CD** au **digital download** (sio kaseti za video). Hakikisha wanafunzi wanajua njia ya upatikanaji.

Speaking – Kipengele cha Hiari (Areas A‑E)

Mahitaji ya Mada

  • Chagua **mada mbili** kutoka Areas A au B (maisha ya kila siku, afya, usalama, mazingira, teknolojia).
  • Chagua mada moja** kutoka Areas C – E (utamaduni, biashara, masuala ya kimataifa).
  • Kila mada inapaswa kutolewa katika muundo wa **Utangulizi – Maudhui – Hitimisho** (takriban 2‑3 dakika, bila hati).

Muundo wa AO kwa Speaking

AO Kiwango kinachopimwa katika Speaking
AO1 Ufafanuzi wa maana ya maneno na misemo iliyotumiwa.
AO2 Muundo wa mazungumzo (utangulizi, maudhui, hitimisho) na uhusiano wa sentensi.
AO3 Uwezo wa kujibu maswali yanayofuata (kuelezea, kuelezea, kutoa maoni).
AO4 Uhalisia wa maudhui, mtindo unaofaa (formal / informal) na usahihi wa sarufi, tahajia, msamiati.

Hatua za Kuandaa Maongezo ya Speaking (Hiari)

  1. Chagua mada: Hakikisha inafaa kwa maeneo (A‑B na C‑E) na ina maudhui ya kutosha.
  2. Fanya utafiti mfupi: Jumuisha maneno muhimu, misemo, methali, takwimu, na mifano halisi.
  3. Andaa muhtasari wa muundo: Utangulizi (30‑40 sekunde) – Maudhui (1 dakika) – Hitimisho (30‑40 sekunde).
  4. Fanya mazoezi ya sauti: Zungumza mbele ya kioo au rekodi ili kuboresha mtiririko, matamshi, na msimamo.
  5. Pitia maoni ya mwalimu: Pata maoni juu ya sarufi, msamiati, matamshi, na uwasilishaji wa kimwili.
  6. Jitayarisha kwa maswali (AO3): Fikiria maswali yanayoweza kuulizwa, jibu kwa ufupi, kwa mtazamo wa kiutafiti.

Orodha ya Mada Zinazopendekezwa

  • Area A‑B (chagua mbili):
    • Umuhimu wa kusoma vitabu katika zama za kidijitali.
    • Mazingira na changamoto za uchafuzi wa plastiki.
    • Faida za michezo ya umma kwa afya ya akili.
    • Mazingira ya kijamii ya mitandao ya kijamii.
  • Area C‑E (chagua moja):
    • Sherehe za Kwanza: tamaduni, chakula, na mavazi.
    • Jinsi ya kuanzisha biashara ndogo nyumbani.
    • Usafiri wa umma katika miji mikubwa ya Afrika.
    • Mitazamo ya dunia kuhusu mabadiliko ya tabianchi.

Orodha ya Ukaguzi Kabla ya Kuwasilisha (Speaking)

  1. Je, mada imechaguliwa kulingana na mahitaji ya Areas A‑B na C‑E?
  2. Je, muundo wa “Utangulizi – Maudhui – Hitimisho” umefuatiliwa?
  3. Je, maneno muhimu, misemo, methali, na takwimu zimejumuishwa?
  4. Je, matamshi, msimamo, na uwasilishaji wa kimwili viko sahihi?
  5. Je, mazungumzo yamefanywa bila hati?
  6. Je, umejibu maswali yanayoweza kuulizwa (AO3) kwa ufupi na kwa ufasaha?
  7. Je, uhalisia wa maudhui, sarufi, tahajia, na msamiati (AO4) vimezingatiwa?

Vipengele Muhimu vya Lugha (AO4)

  • Kitenzi: wakati wa sasa, wa kilichopita, wa baadaye, na hali (kitenzi cha hali).
  • Viunganishi: na, lakini, kwa sababu, ili, ingawa, hata hivyo, n.k.
  • Maneno ya kuonyesha msimamo: ninaamini, nadhani, naona, ninaona.
  • Misemo, methali, na kauli za kitamaduni: “Maji yakimwagika, hayavunji.”, “Haraka haraka haina baraka.”
  • Ushirikiano wa kitenzi na viwakilishi: “Nitaenda”, “Nimefika”, “Ningeweza”.
  • Ushirikiano wa nomino na vivumishi: “Mwalimu mzuri”, “Kitabu kikubwa”.
  • Tahajia sahihi: alama za nukta, koma, nukta mbili, alama za mkazo (”, ‘, :).
  • Matamshi sahihi: ng’, ny, ch, sh, dh, gh.

Muundo wa Mzunguko wa Mazungumzo (Presentation Flow)

Chati ya mzunguko wa mazungumzo: Utangulizi → Maudhui → Hitimisho na alama za “Mawazo”, “Mifano”, “Hitimisho”.

Create an account or Login to take a Quiz

37 views
0 improvement suggestions

Log in to suggest improvements to this note.