Cambridge Syllabus Notes

Muhtasari wa Kozi ya IGCSE Kiswahili (0262)

Muundo wa Kozi na Vipengele vya Mtihani

Paper 1 – Reading (Ujumbe wa Kusoma) – muda: 1 saa 15 dakika, 80 alama.
Paper 2 – Writing (Ujumbe wa Kuandika) – muda: 1 saa 15 dakika, 80 alama.
Paper 3 – Listening (Ujumbe wa Kusikiliza) – optional – muda: 30 dakika, 40 alama.
Component 4 – Speaking (Ujumbe wa Kuzungumza) – optional – muda: 6–8 dakika, 40 alama.

Alama za kila kipengele zinachangia 33 % ya alama za jumla ya ushawishi wa Cambridge IGCSE Kiswahili. Assessment Objectives (AO) hutolewa kwa kila kipengele kama ilivyoainishwa katika jedwali lifuatalo.

Assessment Objectives (AO) – Muhtasari

Kipengele	AO	Ufafanuzi
Reading	AO1 – Kutambua na kuelewa maudhui	Kusoma na kuchambua maudhui, maudhui ya msingi, maudhui ya kina.
	AO2 – Kuelewa muundo na mtindo	Kutambua muundo wa maandishi, mtindo wa mawasiliano, na uhusiano wa kipekee.
Writing	AO1 – Kuandika taarifa, maoni, hoja, maelezo	Kutumia lugha sahihi, muundo unaofaa, na msamiati wa kiswahili.
	AO2 – Kuunganisha mawazo na kuunda muundo wa mantiki	Kutumia viungo, muundo wa Utangulizi‑Mwili‑Hitimisho, na muundo wa ziada (maelezo, maelezo binafsi).
	AO3 – Matumizi sahihi ya sarufi, msamiati, na ufasaha	Kukamilisha sentensi, matumizi sahihi ya viambishi, na msamiati wa mada.
	AO4 – Kuandika kwa mtiririko na usahihi wa matamshi (kama inavyotakiwa)	Kutumia alama za uandishi, ufasaha, na muundo unaofaa.
Listening	AO1 – Kutambua taarifa na maudhui	Kusikiliza na kuelewa ujumbe wa mazungumzo, taarifa, maelezo.
	AO2 – Kuelewa muundo wa mazungumzo na mtindo wa sauti	Kutambua muundo wa mazungumzo, intonation, na hisia.
Speaking (optional)	S1 – Kuwasilisha Mawazo	Uwezo wa kuwasilisha taarifa, maoni, hoja na maelezo kwa uwazi.
	S2 – Kuunganisha Mawazo	Matumizi ya viungo vya kiunganisha (kwa mfano, “kwa sababu”, “hata hivyo”, “kwa upande mwingine”).
	S3 – Muundo wa Mantiki	Ufuatiliaji wa muundo wa Utangulizi – Mwili – Hitimisho na utekelezaji wa sehemu za ziada (kama “maelezo ya kibinafsi”).
	S4 – Sarufi na Msamiati	Matumizi sahihi ya sarufi, maneno, na msamiati unaofaa kwa mada.
	S5 – Matamshi, Intonation na Fluency	Uwezo wa kutamka maneno kwa usahihi, kudhibiti intonation, na kuzungumza kwa mtiririko bila kusita.

Muhtasari wa Aina za Maandishi na Madai ya AO

Aina ya Maandishi	Sehemu ya Syllabus (A–E)	AO Zilizohusishwa	Mfano wa Swali / Kazi
Public notice / Tangazo la umma	A – Maisha ya Nyumbani na Shule	R1, R2, W1, W2	“Andika tangazo la umma linalohimiza wanafunzi kushiriki kwenye siku ya usafi wa shule.”
Advertisement / Tangazo la biashara	B – Afya & Ustadi wa Mwili	R1, R3, W1, W3	“Tengeneza tangazo la radio linalopromoti mazoezi ya asubuhi.”
Brochure / Kajido	C – Mazingira, Sayansi & Teknolojia	R2, R4, W2, W4	“Unda kajido fupi la mradi wa kupunguza matumizi ya plastiki.”
Email (formal) / Barua pepe rasmi	D – Kazi, Ujuzi na Maendeleo ya Kitaalamu	R1, R3, W1, W3	“Andika barua pepe ya maombi ya mafunzo ya Kiingereza kwa mfanyakazi.”
Blog post / Chapisho la blogu	E – Ulimwengu wa Kimataifa, Utalii & Utamaduni	R2, R4, W2, W5	“Andika chapisho la blogu kuhusu faida za kutembelea mbuga za urithi wa UNESCO.”
Newspaper article / Makala ya gazeti	C – Mazingira, Sayansi & Teknolojia	R1, R2, W1, W4	“Tafsiri habari ya kisayansi kuhusu athari za uchafuzi wa maji.”
Recorded phone message / Ujumbe wa simu ulio rekodiwa	B – Afya & Ustadi wa Mwili	L1, L2	“Sikiliza ujumbe wa simu unaohimiza watu kuhudhuria kliniki ya afya ya moyo, kisha ujibu maswali.”
Weather report / Ripoti ya hali ya hewa	A – Maisha ya Nyumbani na Shule	L1, L3	“Sikiliza ripoti ya hali ya hewa ya jiji lako, kisha andika muhtasari wa majadiliano ya darasani.”
Interview / Mahojiano	E – Ulimwengu wa Kimataifa, Utalii & Utamaduni	L2, L4	“Sikiliza mahojiano na mgeni wa kimataifa kuhusu utalii, kisha jibu maswali ya ufuatiliaji.”

Kanuni za Chumba cha Mtihani – Orodha ya Ukamilifu

Hakuna kamusi, kamusi ya mdomo, au vifaa vya kutafsiri – wanafunzi wanatakiwa kutegemea ujuzi wao pekee.
Cardi ya Cue‑Card – ukubwa wa 10 cm × 15 cm, inaruhusiwa tu kwa muhtasari wa vidokezo (maneno 5‑8). Hakuna maandishi marefu.
Vifaa vya kuona (Visual Aids) – kadi moja au jedwali (max 3–4 vipengele). Hakuna PowerPoint, video, au vifaa vya sauti vya ziada.
Uandishi wa majibu – hakuna kurasa za maandishi. Jibu lazima liwe la mdomo pekee.
Urekodi wa sauti – mazungumzo yote yanarekodiwa kiotomatiki; hakuna kurekodi ya ziada.
Muda – Presentation (2‑3 dakika) + Discussion/Conversation (1‑2 dakika). Jumla haizidi dakika 8.
Mwalimu wa mtihani – hutoa maswali ya “follow‑up” bila kuingilia maudhui ya jibu.
Utoaji wa vifaa vya kusikiliza – vifaa vya sauti (CD, USB, au mfumo wa mtandaoni) vinatolewa na mtihani, na vinafuatwa kulingana na kanuni za upatikanaji (accessibility).

Muundo wa Jibu la Kuzungumza (Speaking – Optional)

Utangulizi (30‑45 sekunde)
- Tambulisha mada kwa sentensi moja au mbili.
- Toa muhtasari wa hoja kuu utakazozungumzia (S1).
Mwili (1‑2 dakika)
- Wasilisha taarifa, maelezo, na mifano (S1).
- Tumia viungo vya kiunganisha (S2) – “kwa sababu”, “hata hivyo”, “kwa upande mwingine”, “bila shaka”.
- Jenga hoja kwa muundo wa point – example – explanation (S3).
- Hakiki sarufi na msamiati (S4).
Hitimisho (15‑30 sekunde)
- Fupisha hoja kuu (S1).
- Toa maoni ya mwisho, pendekezo, au wito wa kitendo (S1).
- Malizia kwa intonation inayofaa (S5).

Mikakati ya Maandalizi ya Kuzungumza

Utafiti wa Haraka – jifunze takwimu, majina, na dhana muhimu za mada; andaa orodha ya maneno muhimu.
Ramani ya Mawazo (Mind‑Map) – chora muundo wa Utangulizi‑Mwili‑Hitimisho pamoja na viungo vya kiunganisha.
Orodha ya Viungo vya Kiunganisha – tengeneza kadi ndogo ya “linkers” (kwa mfano, “bila shaka”, “hata hivyo”, “kwa upande mwingine”).
Mazoezi ya Kuongea – rekodi sauti yako, sikiliza upya, kisha rekebisha matamshi, intonation, na fluency. Tumia kipimo cha muda.
Kudhibiti Intonation – tumia mbinu “raise‑fall” ili kuonyesha msimamo wa hoja; fanya mazoezi mbele ya kioo.
Maswali ya “Follow‑up” – jiulize maswali yasiyojulikana kwenye cue‑card; jibu kwa kuongea kwa uhakika na uelewa wa dhana.
Kujifunza kutoka kwa Makosa – baadaye, andika makosa ya sarufi na matamshi uliyoyapata katika rekodi, kisha urekebishe.

Maswali ya Mfano – Aina za Maandishi (Reading, Writing, Listening, Speaking)

Aina ya Jambo	Sehemu ya Syllabus (A‑E)	Muundo wa Jibu (S1‑S5)	Swali / Kazi ya Mfano
Public notice (Reading)	A – Maisha ya Nyumbani na Shule	R1, R2	“Soma tangazo la umma linalohimiza wanafunzi kutumia maktaba ya shule, kisha eleza muundo wa tangazo hilo.”
Formal email (Writing)	D – Kazi, Ujuzi na Maendeleo ya Kitaalamu	W1‑W4	“Andika barua pepe rasmi ya kuomba mafunzo ya Kiingereza kwa ajili ya maendeleo ya kazi.”
Radio advertisement (Speaking – Presentation)	B – Afya & Ustadi wa Mwili	S1‑S5	“Tengeneza tangazo la redio la dakika 2 linalopromoti mazoezi ya asubuhi.”
Recorded phone message (Listening)	B – Afya & Ustadi wa Mwili	L1, L2	“Sikiliza ujumbe wa simu unaohimiza watu kuhudhuria kliniki ya afya ya moyo, kisha ujibu maswali ya ufuatiliaji.”
Brochure (Reading & Writing)	C – Mazingira, Sayansi & Teknolojia	R2, R4, W2, W5	“Chunguza kajido la mradi wa kupunguza plastiki, kisha andika muhtasari wa hatua tatu muhimu.”
Interview (Speaking – Conversation)	E – Ulimwengu wa Kimataifa, Utalii & Utamaduni	S1‑S5	“Jibu maswali ya mchezaji wa mtihani kuhusu faida za kutembelea mbuga za urithi wa UNESCO.”

Vidokezo vya Mwisho kwa Mafanikio

Jumuisha viungo vya kiunganisha katika kila hoja (S2).
Jenga “bank” ya msamiati kwa kila eneo (A‑E) – maneno ya kipekee, vitenzi, na misemo.
Fanya mazoezi ya majibu ya muda mfupi (30 sekunde) ili kuboresha ufasaha wa kujibu haraka.
Rekodi majibu yako, sikiliza, kisha rekebisha makosa ya sarufi na matamshi.
Usitumie muda mwingi katika utangulizi – lengo ni 30‑45 sekunde tu.
Usiandike jibu kamili; cue‑card inapaswa kuwa “cheat‑sheet” ndogo tu.
Kumbuka kanuni za chumba cha mtihani – hakuna kamusi, hakuna PowerPoint, na muda hauzidiwa.

Diagramu ya Mtiririko wa Jibu la Kuzungumza – Utangulizi → Mwili → Hitimisho.

communicate factual information, ideas and arguments